Dlaczego komputer zawiesza się? Przyczyny, objawy i co możesz zrobić

Komputer to narzędzie, bez którego nie wyobrażamy sobie codziennej pracy. Jednak czasami zawiesza się i przestaje reagować – ekran zastyga, system operacyjny nie odpowiada, a my tracimy cierpliwość.

Zatem co zrobić jak komputer się zawiesza?

Należy pamiętać, że wiele sytuacji jesteśmy w stanie rozwiązać samodzielnie, zanim pójdziemy do serwisu – czasami wystarczy zwykłe ponowne uruchomienie. Poniżej znajdują się najczęstsze przyczyny zawieszania się komputera oraz wskazówki co zrobić krok po kroku, by pozbyć się problemów z płynnością działania sprzętu.

Najczęstsze przyczyny zawieszania się komputera – co powoduje zawieszanie? Jak rozwiązać problem?

Wyróżnia się kilka typowych sytuacji, które mogą powodować, że nasza jednostka często się zawiesza. Oto kilka z nich:

Nieaktualne sterowniki lub błędy w oprogramowaniu systemowym

Jest to bardzo częsty powód przycinek komputera – wtedy komputer zawiesza się losowo. Sprawdź wersję sterowników – po ich aktualizacji problemy powinny ustąpić. Chyba, że problem dotyczy błędów na nowszej wersji – wtedy warto będzie przywrócić poprzednią wersję. 
Najczęściej awarii ulegają sterowniki w kartach graficznych (w szczególności kart graficznych od AMD). 

Przy zamrożeniu ekranu spróbuj kombinacji klawiszy Win + Shift + Ctrl + B – powoduje to restart sterownika graficznego. Po zastosowaniu tej kombinacji klawiszy obraz zamigocze kilka razy i powinien wrócić do prawidłowego stanu. 
Jeśli problem z zawieszaniem będzie się powtarzał mimo poprawienia sterowników należy skontaktować się z producentem i odesłać sprzęt na gwarancję.  

Błędy systemu Windows lub zawieszanie się po aktualizacji. 

Jest to dość często spotykany problem. Aktualizacja zawiera błędy, które spowodowały uszkodzenie plików systemowych na lokalnej instalacji Windowsa. Jeśli masz taką możliwość to warto będzie skorzystać z funkcji przywracania wersji, którą znajdziesz w ustawieniach. Jeśli nie ma takiej opcji, a problemy całkowicie uniemożliwiają poruszanie się po systemie, warto rozważyć kompletną reinstalację systemu operacyjnego / twardy reset by przywrócić system. 

Zawieszanie się aplikacji

Czasami niektóre aplikacje są na tyle problematyczne, że powodują całkowitą przycinkę systemu. Niejedna z obecnie  zainstalowanych aplikacji może posiadać błędy, które negatywnie oddziałują na działanie całego sprzętu. W wielu przypadkach skończy się to na samoistnym zamknięciu aplikacji i wysłaniem logów systemowych do producenta oprogramowania, natomiast starsze produkcje jak np. gry komputerowe mogą nieodpowiednio wczytywać własne zasoby (chociaż powodów może być znacznie więcej) – wtedy może dojść do jednorazowej awarii całego systemu. Zwykle gdy uruchamiamy system od nowa problemy te ustępują. 

Zbyt wiele działających aplikacji jednocześnie

Komputer się zawiesza, gdy mamy zbyt dużo uruchomionych aplikacji, a zbyt mało pamięci RAM by obsłużyć każdą z nich. W takim przypadku konieczne będzie by pozbyć się niepotrzebnych aplikacji w tle, lub zbędnych kart w przeglądarce (szczególnie w Google Chrome, tam otwarte karty potrafią srogo zjeść naszą pamięć!). 

Przegrzewanie się komponentów – brak odpowiedniej temperatury podzespołów

Czasami komputer zacina się przez przegrzewanie komponentów. Można wtedy spotkać bardzo charakterystyczny objaw – wentylatory zaczynają chodzić na najwyższych obrotach, na ekranie nie pojawia się obraz, a dodatkowo słychać dźwięk BEEP-nięcia (uruchomiony jest tzw. speaker / głośnik na płycie głównej).

W wielu elementach wewnątrz komputera może znajdować się zalegający kurz i brud, który będzie powodować gorszą cyrkulację powietrza. Ewentualnie innym powodem może być zbyt stara pasta termoprzewodząca, która przez lata nie była wymieniana. W takiej sytuacji najprawdopodobniej straciła swoje przewodnictwo cieplne i nie przenosi zimnego powietrza z chłodzenia (radiatorów). Tutaj, by pozbyć się problemu samodzielnie, warto sprawdzić stan pasty na CPU / Procesorze lub karcie graficznej oraz monitorować temperaturę komponentów:

• Można wejść w BIOS by sprawdzić temperaturę CPU
• Wejść w aplikację taką jak MSI Afterburner lub task manager (menadżer zadań) by sprawdzić temperaturę GPU. 

Uszkodzony dysk twardy

Czasami winowajcą jest uszkodzony dysk. Dotyczy to zarówno tradycyjnych HDD, jak i dysków SSD. W przypadku HDD problemy wynikają najczęściej ze zużycia mechanicznych elementów – talerzy i głowicy. Objawem jest głośna praca, spowolnienie systemu oraz błędy podczas odczytu danych.

W dyskach SSD zawieszanie systemu może powodować uszkodzenie komórek pamięci, błędy kontrolera lub nieaktualny firmware. Objawy SSD są mniej oczywiste – nagłe „freezy”, brak reakcji systemu, problemy z widocznością dysku w BIOS.

Diagnostyka dysku twardego – (o ile zawieszanie się systemu pozwoli Tobie na sprawdzenie)

• wykonaj test SMART (CrystalDiskInfo, HD Tune),
• uruchom wiersz poleceń i wpisz komendę CHKDSK (od check disk) w Windows – sprawdzi spójność zainstalowanych plików – pozwoli to na sprawdzenie odczytu dysku.

• sprawdź temperatury i liczbę błędów,
• jeśli to SSD – zaktualizuj firmware.

Jeśli SMART zgłasza logi błędów lub system regularnie się zawiesza, wykonaj kopię danych i wymień dysk na nowy. Praca na uszkodzonym nośniku grozi utratą plików i trwałym uszkodzeniem systemu operacyjnego.

Błędy krytyczne i niebieski ekran

Czasem komputer zareaguje nie tylko zawieszeniem ekranu. Może pojawić się niebieski ekran – często określany również jako tzw. „niebieski ekran śmierci”. Błąd BSOD wskazuje na poważne problemy sprzętowe lub systemowe. Jeśli nie da się rozwiązać problem na poziomie użytkownika oraz zwieszanie systemu nie ustępuje, skontaktuj się z producentem sprzętu lub serwisem.

Uszkodzenia zasilacza lub sekcji zasilania

Zepsuty zasilacz powoduje, że komputer zatrzymuje start systemu kompletnie. Ewentualnie – każde mocniejsze obciążenie sprawi, że komputer uruchomi się ponownie. Jeśli czujesz, że komputer zawiesza się tuż po bardziej wymagającym zadaniu, przechodzi w tryb awaryjny lub wyrzuca wcześniej wymieniony BSOD – może to być właśnie zepsuta sekcja zasilania w którymś z komponentów lub awaria samego zasilacza. 

Jak zapobiegać zawieszaniu się komputera? – podsumowanie

Zawieszanie się komputera nie musi oznaczać poważnej awarii. Przyczyny mogą być proste. Istnieje kilka uniwersalnych zasad, są to głównie podstawowe reguły konserwacji urządzenia: 

• dbaj o miejsce na komputerze – monitoruj programy, które posiadasz i je aktualizuj oraz usuwaj niepotrzebne pliki, by zwiększyć miejsce na dysku twardym,
• dbaj o czyszczenie komputera i wymieniaj pastę termoprzewodzącą co rok,
• nie przeciążaj znacznie jednostki – unikaj zbyt długich testów przeciążeniowych, 
• Korzystaj z wersji systemu, która posiadają oficjalne wsparcie techniczne (Windows 10 i edycje wstecz już ich nie posiadają),
• monitoruj temperatury komponentów. 

Jeśli problem z komputerem narasta lub zawieszanie trwa mimo działań ratujących, warto skontaktować się z producentem sprzętu i zapobiec przycinek komputera, zanim dojdzie do trwałego uszkodzenia lub utraty danych.